Հայ համակարգչային օգտատերերի մի ամբողջ սերնդի համար KDWin-ը հայերեն գրելու ձևն էր։ Գրասենյակային մեքենաներ, համալսարանական լաբորատորիաներ, երկրի տների PC-ների մեծ մասը։ Մարդիկ մինչ օրս փնտրում են այն անունով։
Ծրագիրը դեռ կա, դեռ աշխատում է, բայց ժամանակակից համակարգիչներում դրա կաիրիքն արդեն վաղուց չկա։ Այսօր այդ անունով տարածվող ծրագրերի զգալի մասը բոլորովին ուրիշ բան է, և հենց դա արժե իմանալ մինչև KDWin ներբեռնելը։
Ինչ է KDWin-ը
KDWin-ը Windows-ի ստեղնաշարի դրայվեր է։ Այն ժամանակ, երբ Windows-ն ինքնուրույն հայերեն գրել չէր կարող, այդ գործի համար պետք էր առանձին ծրագիր՝ ստեղնաշարի և մնացած ամեն ինչի միջև։ KDWin-ն ավելացնում էր հայերեն դասավորություններ, որոնցից մեկը Phonetic–ն (հնչյունային) էր՝ ամեն հայկական տառ այն լատինական ստեղնին, որի պես հնչում է։ Այն ներքևի անկյունի պատկերակից փոխում էր ստեղնաշարը հայերենի, ռուսերենի և անգլերենի միջև և աշխատում էր այդ ժամանակների տառատեսակների հետ։
Ամբողջ խնդիրը հենց այդ ցանկում է։ Armenian Phonetic-ը և Armenian Typewriter-ը գրում են հին ArmSCII կոդավորմամբ, որը կարդացվում է միայն համապատասխան տառատեսակով՝ առաջին հերթին Arial Armenian-ով․ KDWin-ը դուրս էր տալիս բայթ արժեքներ, տառատեսակը դրանց համար գծում էր հայկական ձևեր, և այդ մեկ համակարգչում ամեն ինչ կատարյալ էր երևում։ Մնացած ամեն ինչի համար փաստաթուղթը երբեք հայերեն չէր, այլ պարզապես թվերի շարք։ Նույն դասավորությունների Unicode տարբերակները գրում են այն կոդավորմամբ, որն այսօր օգտագործում է ամեն համակարգիչ, հեռախոս և կայք։ Ստեղները նույնն են, արդյունքը՝ բոլորովին ուրիշ, և դրա համար են այդ տարիների փաստաթղթերն այսօր բացվում որպես гۻñ»Ý ï»ùëï։ Մեր ArmSCII-ից Յունիկոդ փոխարկիչը այդպիսի տեքստը վայրկյանների ընթացքում վերադարձնում է ընթեռնելի հայերենի։
KDWin-ի պատմությունը
KDWin-ը ստեղծել է Ռաֆիկ Մարությանը, որն այն մշակում էր 1990-ականների սկզբից։ 1.x տարբերակների թողարկման ամսաթվերը չհաջողվեց գտնել, բայց դրանք եղել են մինչև 1997 թվականի KDWin 2-ը։
Մարությանը ծնվել է 1963 թվականին Բաքվում։ Սովորել է մաթեմատիկա Երևանում, ապա Մոսկվայում՝ Տեղեկատվության փոխանցման խնդիրների ինստիտուտում, ստացել մաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի կոչում։ Իր ծրագրերը նա հրապարակում էր Very Easy Soft անունով, և KDWin-ը դրանց միակը չէր․ WinDict-ը՝ նրա բազմալեզու բառարանը, էկրանի ցանկացած բառ թարգմանում էր կրկնակի սեղմումով։ Նա Հայաստանի ծրագրային ոլորտը կառուցողներից մեկն էր։
KDWin 2.06-ը լույս տեսավ 1997 թվականի փետրվարին՝ Windows NT-ի և Windows 95-ի համար, և հայտնի էր KDWin 95 անունով։ Սա ամենահին տարբերակն է, որի պատճենը հաջողվել է գտնել։ Ամսաթիվը՝ ըստ տեղադրիչի ֆայլերի մետատվյալների։
KDWin 3.01-ը լույս տեսավ 2000 թվականին՝ Windows 95-ի, 98-ի, ME-ի, 2000-ի և XP-ի համար։ Հենց այս տարբերակն է, որ օգտագործել են KDWin-ը հիշողների մեծ մասը։
KDWin 2010-ը այն հասցրեց Vista և Windows 7։ Առանձին 32-բիթ և 64-բիթ տարբերակներ, և լիարժեք օգնության ֆայլ։
KDWin 2014.06-ը՝ թողարկված 2014 թվականի հունիսի 26-ին, վերջինն էր։ Այն ընդգրկում էր Windows XP-ից մինչև Windows 10՝ և՛ Win32, և՛ x64 համակարգերում, ուներ դասավորություններ հայերենի, ռուսերենի, անգլերենի, ֆրանսերենի, իտալերենի, գերմաներենի և մի շարք այլ լեզուների համար, և ներառում էր Text Convert-ը՝ ծրագիր տեքստը OEM, ANSI և Յունիկոդ կոդավորումների ու ANSI և Յունիկոդ TrueType տառատեսակների միջև տեղափոխելու համար։
2000-ականներին KDWin-ը կար Հայաստանի գործնականում ամեն համակարգչում։ Գրասենյակներ, համալսարաններ, ինտերնետ-ակումբներ, տներ։ Այդ տարիների համակարգչային արդյունաբերությունը պարզապես հաշվի չէր առել հայոց այբուբենը, և մեծապես հենց KDWin-ի շնորհիվ մի ամբողջ սերունդ այնուամենայնիվ կարողացավ համակարգչից օգտվել իր լեզվով։
KDWin-ի վերջին տարբերակը 2026-ի դրությամբ
KDWin 2014.06-ը վերջին տարբերակն է և կմնա վերջինը։ Ցավոք, Ռաֆիկ Մարությանը կյանքից հեռացավ նույն թվականին՝ 51 տարեկանում, երկարատև հիվանդությունից հետո, և նրանից հետո ոչ ոք չշարունակեց նախագիծը։
KDWin-ի պաշտոնական կայքը դեռ առցանց է՝ veryeasysoft.com/kdwin, և այնտեղ կա հենց երկու ներբեռնում՝ KDWin 3.01 և KDWin 2014.06։
Ուստի ավելի նոր համարով ամեն ինչ ուրիշի գործն է՝ նրա անունը կրող։ Ահա բոլոր այն տարբերակների համարները, որոնք մարդիկ փնտրում են, և թե իրականում ինչ կա դրանց հետևում։
| Տարբերակ | Ինչ է դա |
|---|---|
| KDWin 2.06 | Իրական։ 1997 թվականի փետրվար, Windows NT և 95։ |
| KDWin 3.01 | Իրական։ 2000 թվական, Windows 95-ից մինչև XP։ |
| KDWin 2010 | Իրական։ Windows Vista և 7։ |
| KDWin 2014.06 | Իրական և վերջինը։ Windows XP-ից մինչև 10։ |
| KDWin 3.0, 3.1 | Այդ համարով թողարկում ոչ մի տեղ գրանցված չէ՝ ոչ հեղինակի կայքում, ոչ դրանից դուրս։ |
| KDWin 2003, 2007, 2012, 2013 | Նույնը։ Այդ տարիներին ոչինչ չի հրապարակվել։ |
| KDWin 4.0 | Կեղծ։ Հին տարբերակ՝ նոր անունով, սովորաբար այլ ծրագրերի հետ վերափաթեթավորված։ |
| KDWin 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 | Կեղծ։ Մարությանն այլևս չկար դրանցից որևէ մեկից առաջ, ուստի ոչ մեկը նրանը չէ։ 2018-ը kdwin.ru-ինն է։ |
2014-ից բարձր տարբերակի համարը ձեզ ասում է, որ փաթեթավորողը KDWin-ի հետ կապ չունի։ Անցեք կողքով։
kdwin.ru-ի KDWin 2018-ը կեղծ է և վտանգավոր
Դա ոչ պաշտոնական կայք է, և KDWin 2018 երբեք չի եղել։ Այնտեղից բաժանվող ֆայլը VirusTotal-ում նշում է 67 շարժիչից 35-ը՝ որպես adware և trojan։ Այն տեղադրելը վատ միտք է։
kdwin.ru-ն KDWin որոնելիս առաջինն է դուրս գալիս և ծրագրի տան տեսք ունի։ Իրականն է veryeasysoft.com/kdwin-ը, որտեղ ամենանոր տարբերակը դեռ 2014-ն է։
Չափն ամեն ինչ մատնում է։ Իսկական 2014-ի տեղադրիչը մոտ 2 ՄԲ է։ kdwin.ru-ի ներբեռնումը 12 ՄԲ է, և ավելորդ քաշը արխիվում նստած adguardinstaller.exe-ն է, գումարած այն ամենը, ինչ տեղադրիչը պարտադրում է ճանապարհին՝ Yandex Browser-ը ներառյալ։
VirusTotal-ում ֆայլի դեմ են 67 շարժիչից 35-ը՝ որպես adware և trojan։
Արդե՞ն գործարկել եք։ Ստուգեք համակարգիչը և փոխեք այն գաղտնաբառերը, որոնք դրանից հետո մուտքագրել եք։
KDWin-ի այլընտրանքները 2026-ին
Windows-ն ունի ներդրված հայերեն ստեղնաշարեր։ Ոչինչ ներբեռնելու, ոչինչ տեղադրելու կարիք չկա։ Ավելացրեք մեկը Settings → Time & language → Language & region-ից, ապա փոխեք Win + Space-ով։ Ընտրեք Armenian Phonetic-ը՝ ներդրվածներից ամենամոտը նրան, ինչ հիշում են KDWin-ի օգտատերերը, թեև մի քանի ստեղն դեռ կզարմացնի ձեզ։
Խորհուրդ ենք տալիս օգտագործել Armenian Phonetic Eastern Unicode
Սա network.am-ի հրապարակած անվճար դասավորությունն է՝ հիմնված hy.am-ի մշակածի վրա, և ամենամոտն է KDWin-ի հնչյունային դասավորությանը։ Այն նաև շտկում է երկու բան, որ ներդրված դասավորությունները բաց են թողնում․
- ՀՀ դրամի նշանը ֏ և «» չակերտները նստած են ստեղնաշարի վրա, որտեղ իրականում կարող եք հասնել դրանց։
- Ctrl + Alt-ը (կամ Alt Gr-ը) գրում է անգլերեն տառերն ու նշանները՝ առանց դասավորությունն ընդհանրապես փոխելու, ինչը KDWin-ի օգտատերերի սովորությունն է։
Աշխատում է Windows XP-ում և բոլոր ավելի նոր տարբերակներում, և փոխվում է Win + Space-ով, ինչպես ցանկացած այլ դասավորություն։ Լինելով դասավորության ֆայլ՝ այն ընդամենը Windows-ին ասում է, թե որ ստեղնն ինչ նիշ է արտադրում։ Հիշողության մեջ ոչինչ չի նստում և ձեր գրածին չի հետևում։
Ներբեռնել Armenian Phonetic Eastern Unicode-ը network.am-ից
Եթե ունեք հին KDWin փաստաթղթեր
Դրանք կարելի է վերականգնել։ ArmSCII-ն փաստաթղթավորված ստանդարտ է՝ ֆիքսված համապատասխանությամբ, ուստի KDWin-ով և ArmSCII տառատեսակով գրված տեքստը մաքուր փոխարկվում է Յունիկոդի։
Բացել ArmSCII-ից Յունիկոդ փոխարկիչը
Տեղադրեք տեքստը կամ վերբեռնեք Word կամ Excel ֆայլը։ Ձևավորումը պահպանվում է։ Փաստաթղթի ներսում հին տառատեսակների անուններն էլ են փոխարինվում, որպեսզի արդյունքն անմիջապես ճիշտ կարդացվի։
Փոխարկեք այն փաստաթղթերը, որոնք դեռ կարևոր են, և KDWin-ը պահելու վերջին պատճառն էլ կվերանա։
Կարճ տարբերակը
- KDWin-ը թույլ էր տալիս հայերեն գրել այն ժամանակ, երբ Windows-ը չէր կարող, և 2000-ականներին կար Հայաստանի գրեթե ամեն համակարգչում։
- KDWin 2014.06-ը վերջին իրական տարբերակն է։ Հեղինակը մահացել է այդ նույն տարում, ուստի նորը չի լինի։
- KDWin 4.0-ը, 2015-ը, 2016-ը, 2017-ը, 2018-ը, 2025-ը և 2026-ը բոլորը կեղծ են, իսկ kdwin.ru-ինը adware է պարունակում։
- Windows-ն ունի իր հայերեն դասավորությունները, իսկ Armenian Phonetic Eastern Unicode-ը KDWin-ին ամենամոտն է։
- Հին KDWin փաստաթղթերին ծրագիրը պետք չէ։ Փոխարենը փոխարկեք դրանք։
Ներբեռնել KDWin 2014, 2010, 3.01 և 2.06
- KDWin 2014.06 (.zip, 2.2 ՄԲ)՝ խորհուրդ ենք տալիս։ Վերջին տարբերակը և այն, որն արժե օգտագործել, եթե չի հրաժարվում աշխատել։ Ստուգել VirusTotal-ում
- KDWin 2010 (.zip, 2.1 ՄԲ)՝ մեկ քայլ ավելի հին։ Փորձեք, եթե 2014-ը չի տեղադրվում։ Ստուգել VirusTotal-ում
- KDWin 3.01 (.zip, 1.1 ՄԲ)՝ խորհուրդ ենք տալիս ավելի հին մեքենաների համար՝ Windows 95, 98, ME, 2000 և XP։ Ստուգել VirusTotal-ում
- KDWin 2.06 (.zip, 0.9 ՄԲ)՝ 1997 թվականից, Windows NT-ի և Windows 95-ի համար։ Արժե փորձել միայն, եթե վերևինները չեն աշխատում։ Ստուգել VirusTotal-ում
Վաթսունից ավելի շարժիչներից մեկը KDWin 3.01-ը նշում է որպես Trojan.Malware.300983.susgen։ susgen մասը նշանակում է, որ սկաները տեսել է իրեն դուր չեկած օրինաչափություն, որին անուն չի կարողացել տալ, և քսանհինգամյա InstallShield փաթեթները դա անընդհատ գործարկում են։ Մնացած բոլոր շարժիչներն անցկացնում են ֆայլը, որը բայթ առ բայթ նույնն է, ինչ հեղինակի սեփական կայքում։ Վաթսունից մեկը և վաթսունյոթից երեսունհինգը տարբեր բաներ են։ Օգտվեք վերևի հղումներից և ինքներդ դատեք։
Սրանք չստորագրված ստեղնաշարային դրայվերներ են, որոնցից ամենանորը տասներկու տարեկան է, ուստի վերևում գրված ամեն ինչ ուժի մեջ է։ Այն համակարգչի վրա, որն իրականում օգտագործում եք, ավելի լավ է ավելացնել Windows-ի արդեն ունեցած հայերեն դասավորությունը։
Windows-ի որ տարբերակների վրա է աշխատում KDWin-ը
| Ձեր Windows-ը | Որ տարբերակը |
|---|---|
| 11 | Պաշտոնական աջակցություն չկա։ Հեղինակը Windows 11 չի տեսել, և 2014-ի չստորագրված դրայվերը վատ ընտրություն է դրա համար։ Օգտագործեք ներդրված հայերեն դասավորությունը։ |
| 10 | KDWin 2014.06։ |
| 8 և 8.1 | KDWin 2014.06։ |
| 7 | KDWin 2014.06, կամ KDWin 2010, եթե 2014-ի տեղադրիչը հրաժարվում է։ |
| Vista | KDWin 2010։ |
| XP | KDWin 2014.06 կամ KDWin 3.01։ |
| 2000, ME, 98, 95 | KDWin 3.01։ |
| NT | KDWin 2.06։ |
Թե՛ 2010-ը, թե՛ 2014-ը տեղադրում են 32-բիթ և 64-բիթ տարբերակներ, ուստի 64-բիթ Windows-ի հետ խնդիր չկա։ Windows 8-ից սկսած ներդրված հայերեն դասավորությունը նույն գործն է անում՝ առանց այդ ռիսկի, և հենց դա էլ մենք կօգտագործեինք։
Երբ KDWin-ը չի բացվում
«KDWin MFC Application has stopped working»։ Այդ պատուհանը Windows-ի հաղորդումն է, որ KDWin-ը խափանվել է գործարկման ժամանակ։ Եթե տեղադրել եք վերափաթեթավորված տարբերակներից մեկը, փոխարինեք այն KDWin 2014.06-ով՝ վերևի ներբեռնումներից, նույնիսկ եթե ձերն ավելի բարձր համար ունի․ «KDWin 2019»-ը ավելի հին ծրագիր է՝ ավելի նոր պիտակով, իսկ 2014-ը ամենանորն է, որ գոյություն ունի։ Եթե 2014-ն էլ է խափանվում, ուղղված տարբերակ չի լինելու, որովհետև այն սարքող այլևս չկա։ Փոխարենը օգտագործեք ներդրված հայերեն դասավորությունը։
«KDWin is already running»։ Այն թույլ է տալիս միաժամանակ մեկ պատճեն։ Առաջինը սովորաբար դեռ նստած է ծանուցումների գոտում կամ մնացել է որպես կախված պրոցես։ Բացեք Task Manager-ը, ավարտեք KDWin32.exe-ն կամ KDWin64.exe-ն, ապա նորից գործարկեք։
Տեղադրվում է, բայց դեռ լատինատառ է գրում։ Ստուգեք, որ իրոք փոխել եք դասավորությունը՝ Win + Space-ով կամ KDWin-ի իր տակդիրի պատկերակից։ Եթե դասավորությունը ճիշտ է, բայց տառերը դեռ լատինական են, նորից տեղադրեք այն և վերագործարկեք համակարգիչը։ Իսկ եթե տեքստը ձեր էկրանին հայերեն է երևում, բայց մյուսներին հասնում է որպես անհասկանալի նշաններ, ուրեմն սովորական Armenian Phonetic դասավորության վրա եք, որը գրում է հին ArmSCII կոդավորմամբ․ անցեք Armenian Phonetic Unicode-ին և արդեն գրածն անցկացրեք փոխարկիչով։
KDWin Mac-ի, Android-ի և առցանց տարբերակի համար
KDWin-ը Windows-ի ծրագիր է։ Mac-ի, iPhone-ի կամ Android-ի տարբերակ երբեք չի եղել և այլևս չի լինի։
Ձեզ դա պետք էլ չէ։ Հայերեն ստեղնաշարերը ներդրված են ամեն ժամանակակից համակարգում․
- macOS՝ System Settings, ապա Keyboard, Input Sources, ավելացրեք հայերենը։
- iPhone և iPad՝ Settings, General, Keyboard, Keyboards, Add New Keyboard, հայերեն։
- Android՝ բացեք ձեր ստեղնաշարի հավելվածի կարգավորումները, Languages, և ավելացրեք հայերենը։
KDWin-ը առցանց փնտրելը սովորաբար երկու բան է նշանակում։ Առանց որևէ բան տեղադրելու հայերեն գրելու համար օգտագործեք այն ստեղնաշարը, որն արդեն ունի ձեր համակարգը։ Հին տեքստը վերականգնելու համար մեր փոխարկիչը աշխատում է դիտարկիչում և ընդհանրապես տեղադրում չի պահանջում։
